Zwarte bonen, rode kool

Na een weekend van veel bier, bitterballen (waaronder de ongelooflijk lekkere zuurkool/spek/kaas bitterballen bij stadsbrouwerij Davo in Deventer), ontbijten met zachtgekookte eitjes op het zonnige terras van een AirBnB, borrelen met worst en kaas op een grasveldje met uitzicht op paarden en luie honden, lunchen met hamburgers en friet... was het tijd om weer wat beter na te denken over wat er zoal naar binnen gaat. Ik kan met volle teugen genieten van zo'n weekend, maar sinds mijn plantaardige maand heb ik daarna wel sneller weer behoefte aan lichter, frisser eten.

Deze zwarte bonen falafel hebben een knapperig korstje en zijn zacht en smeuig van binnen, en krijgen door de gebakken champignons een volle smaak. Een perfecte combi met de zoetzure rode kool salade, maar die kan je uiteraard ook weglaten en er een andere salade of groentegerecht bij eten. Ik maakte een yoghurt-achtig sausje met munt en dille omdat ik die nog in de koelkast had - maar met alleen mosterd en wat zout en peper kan het ook, of ga voor pikant met sambal/sriracha. Gebruik voor een 100 % vegan variant soja yoghurt en vegan mayo.

Het falafel mengsel moet een tijdje opstijven in de koelkast, anders vallen de balletjes tijdens het bakken uit elkaar, dus hou daar qua timing rekening mee.

Zwarte bonen champignonfalafel met rode koolsalade
voor 18 balletjes

Voor de falafel:
1 blik zwarte bonen van 400 gr
250 gr champignons
2 tenen knoflook
een flinke hand peterselie
1/2 theelepel chilivlokken
1 theelepel gedroogde oregano
zout, peper
1 eetlepel zonnebloempitpasta of andere notenpasta (tahin bv)
rasp en sap van 1/2 citroen
2 eetlepels kikkererwtenmeel
2 bosuitjes, fijn gesnipperd
neutrale olie om te bakken

Voor de rode kool:
250 gram gesneden rode kool
2 eetlepels rode wijnazijn
sap van een halve citroen
1 eetlepel ruwe rietsuiker
1/4 komkommer, zaadlijsten verwijderd, in reepjes
1/2 theelepel zout
peper

Voor het sausje:
2 eetlepels mayonaise
2 eetlepels yoghurt
1 eetlepel fijngehakte dille
1eetlepel fijngehakte munt
1 theelepel grove mosterd
snuf zout en peper

Hak de champignons zo fijn mogelijk, dit kan met een mes of in de keukenmachine (die heb je straks toch nog nodig voor de bonenpuree), denk formaat doperwtjes.
Verhit 1 eetlepel olie in een grote koekenpan en bak hierin de champignons op middelhoog vuur tot ze hun vocht hebben los gelaten, zijn geslonken en lichtbruin zijn (duurt ca 10 minuten).
Spoel de bonen af en laat uitlekken.
Doe alle ingredienten voor de falafel, behalve het kikkererwtenmeel en de bosui, in de keukenmachine en draai er snel een samenhangend 'deeg' van - niet te lang dan wordt het een soort hummus. Doe kikkererwtenmeel en bosui enbij en pulseer nog heel kort tot deze erdoor gemengd zijn. Zet het mengsel minstens een uur in de koelkast.

Maak intussen de salade: meng alle ingredienten door elkaar.

Maak het sausje: meng alle ingredienten door elkaar.

Als je klaar bent om de falafel te bakken: vorm eerst ca 18 balletjes. Het helpt als je je handen een beetje nat maakt, dan blijft het deeg minder aan je handen plakken.
Verhit een dun laagje olie in een grote koekenpan en bak hierin de falafel op middelhoog vuur rondom goudbruin. Ze zijn een beetje fragiel dus draai ze voorzichtig om (dat gaat goed met 2 lepels).

Serveer de falafel met de salade en het sausje.

sausje van 2 eetl yoghurt 2 eetlp mayo
verse kruiden, dille en munt en mosterd peper en zout kappertjes? citroensap

Sjabloon voor kerriebroodjes

Hoeveel eetblogs zouden er inmiddels zijn? Ik heb geen idee maar het zou me niet verbazen als het aantal wereldwijd in de duizenden loopt. Scrollend door Instagram zie ik in ieder geval dagelijks al tientallen nieuwe recepten voorbij komen. Soms vraag ik me af hoeveel van die recepten ook echt gemaakt worden door de lezers en kijkers. Recepten kunnen zo akelig specifiek zijn ('als je niet dit speciale ingredient gebruikt en deze technieken wordt het nooit zoals op de foto' is toch vaak de impliciete boodschap). En misschien is dat goed en handig voor mensen die niet zoveel ervaring hebben in de keuken, die graag bij de hand genomen willen worden. Maar ik denk ook dat het vaak intimiderend en ontmoedigend kan werken.

Zelf hou ik van recepten die meer een idee zijn dan een voorschrift, en die in de beschrijving je alvast vertellen dat als je het ene niet hebt je ook iets anders kan gebruiken, met een resultaat dat niet hetzelfde, maar wel net zo lekker is. En zo'n recept is dit.

Het ontstond omdat ik een stukje pizzadeeg overhad, wat restjes groente, een stukje tempeh. Die tempeh had ook tofu kunnen zijn. Ik wilde het recept plantaardig houden maar als dat geen wens of eis voor je is, en je hebt een restje vlees of bijvoorbeeld tomijn of zalm uit blik? Doen. Geen basilicum? Munt, of koriander, werkt ook. Ik had nog een bodempje tomatenblokjes van mijn pizzasessie, maar als je dat niet hebt, werkt een kleingesneden verse tomaat ook voor de vulling, en kun je de pasteitjes met ei of (plantaardige) melk bestrijken voor ze de oven in gaan. Maan- of sesamzaad in plaats van de nigella? Natuurlijk, en helemaal zonder zaadjes worden het nog steeds heerljke pasteitjes.

Gistdeeg, kool, kerrie en een groen kruid: dat is het sjabloon voor deze broodjes. Eet ze warm uit de oven, of neem ze de volgende dag mee voor de lunch en maak je collega's jaloers.

Voor 4 pasteitjes

100 gram pizza deeg, verdeeld in 4 stukjes
100 gram spitskool of andere kool, kleingesneden
50 gram tempeh, in kleine blokjes
50 gram paprika, of courgette, bleekselderij, aubergine... in klene blokjes
1 sjalot, gesnipperd
1 teen knoflook, gesnipperd
1/2 eetlepel kerrie madras
2 eetlepels tomaten blokjes uit blik of 1 flinke tomaat in stukjes
snuf chili vlokken
zout
een handje verse basilicum, koriander, munt of peterselie, fijngesneden
tomaten water uit blik of ei of (plantaardige) melk
nigella, sesam- of maanzaad
neutrale olie
bloem

Verwarm de oven voor op 200 C

Verhit wat olie in een grote koekenpan en bak de groente, ui, knoflook en tempeh op middelhoog vuur tot alles bruin en gaar is. Doe de kerriepoeder, chilivlokken en zout erbij. dan de tomaat en tenslotte de kruiden. Zet opzij.

Rol de deegstukjes uit tot zeer dunne cirkels van 15 cs doorsnee. Schep steeds een kwart van de vulling erop, klap ze dicht en vouw de randjes om zodat ze goed gesloten zijn. Bestrijk met tomatenwater, ei of melk, en bestrooi met zaadjes naar keuze.

Leg ze op een met bakpapier bekede bakplaat en bak ze ca 15 minuten, of tot ze mooi bruin zijn en de onderkant gaar.